Wyjaśnienie · 13 września 2026
Witaminy B, cynk i miłorząb bez ilości: jak napisać o Mellow Zen, nie łamiąc prawa
Reguła oferty Mellow Zen podaje trzy nazwy składników i ani jednej liczby. To częsta sytuacja w sprzedaży telefonicznej — i dobry przykład, żeby pokazać, gdzie kończy się to, co wolno napisać bez etykiety w ręku.
Suplement diety to żywność — i to zmienia wszystko
Dyrektywa 2002/46/WE i polska ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia definiują suplement diety jako środek spożywczy uzupełniający normalną dietę, będący skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych lub innych substancji o efekcie odżywczym lub fizjologicznym. Konsekwencje: zakaz przypisywania właściwości leczniczych (art. 7 ust. 3 rozp. 1169/2011), obowiązek powiadomienia GIS (art. 29 ustawy) i reżim oświadczeń z rozp. 1924/2006.
Warunek, o którym reklamy milczą: „źródło"
Oświadczenia zdrowotne dla witamin i składników mineralnych z rozporządzenia (UE) 432/2012 mają jeden wspólny warunek: produkt musi spełniać warunki określenia „źródło [nazwa witaminy/składnika]" z załącznika do rozp. 1924/2006 — czyli zawierać „znaczącą ilość" w rozumieniu załącznika XIII do rozp. 1169/2011 (co do zasady 15 % referencyjnej wartości spożycia na 100 g lub 100 ml; dla opakowań jednoporcjowych na porcję). RWS to wartość do oznakowania, nie zalecana dawka. Bez ilości na etykiecie nie da się stwierdzić, czy warunek jest spełniony — i dokładnie tak jest z Mellow Zen. Dlatego na stronie każde oświadczenie jest opatrzone zastrzeżeniem „dla produktu będącego źródłem" i odesłaniem do etykiety.
Witaminy z grupy B: osiem związków, kilkadziesiąt oświadczeń
Rejestr zawiera dla witamin B m.in.: „pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego" (tiamina, ryboflawina, niacyna, B6, B12, biotyna), „pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych" (tiamina, niacyna, B6, B12, biotyna, foliany), „przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia" (ryboflawina, niacyna, kwas pantotenowy, B6, B12, foliany), „pomaga w utrzymaniu sprawności umysłowej" (kwas pantotenowy). Każde dotyczy konkretnej witaminy. Zbiorcze „witaminy B wspierają układ nerwowy" jest skrótem, którego rejestr nie zna — dlatego w tekście wymieniamy witaminy z nazwy i zaznaczamy, że nie wiemy, które z nich są w produkcie.
Cynk: „funkcje poznawcze" tak, „pamięć" nie
Dla cynku rejestr zawiera m.in. „pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych", „pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym", „pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego". Nie ma oświadczeń o „pamięci", „koncentracji" ani „jasności umysłu". RWS cynku wynosi 10 mg; górny tolerowany poziom spożycia według EFSA — 25 mg dziennie dla dorosłych ze wszystkich źródeł. Napis „Support cognitive function" na froncie etykiety jest hasłem producenta — na stronie przytaczamy dokładne brzmienie oświadczenia dla cynku, nie hasło.
Miłorząb: „on hold" i wyrok C-386/23
Dla ekstraktu z liści miłorzębu wnioskowano o oświadczenia dotyczące m.in. funkcji poznawczych i krążenia; ich ocena została w 2010 r. wstrzymana razem z innymi substancjami roślinnymi (lista „on hold"). Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 30 kwietnia 2025 r. w sprawie C-386/23 potwierdził, że samo figurowanie oświadczenia na tej liście nie uprawnia do jego stosowania; dopuszczalne jest tylko konkretne zastosowanie korzystające z reżimu przejściowego art. 28 ust. 6 rozp. 1924/2006. W praktyce: o miłorzębie wolno napisać, że jest w składzie, skąd pochodzi i czym jest ekstrakt — nie, że „wspiera pamięć". Warto też pamiętać o interakcjach: miłorząb bywa wymieniany w kontekście leków wpływających na krzepnięcie.
Czego nie wolno — i czego na mellowzen.eu nie ma
- „na stres", „uspokaja", „poprawia pamięć", „jasność umysłu", „mental clarity" — oświadczenia niezatwierdzone lub hasła sprzedażowe;
- sugerowanie, że produkt leczy lub zapobiega zaburzeniom nastroju, snu czy pamięci — zakaz z art. 7 ust. 3 rozp. 1169/2011;
- ilości dopisane z opisów w sieci („B6 i B12") — bez etykiety to zgadywanie;
- powoływanie się na lekarzy, instytucje i media — zakazane warunkami sieci sprzedaży i sprzeczne z rzetelnością reklamy;
- wymyślone opinie — Omnibus (art. 7 pkt 6 i 7 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym) zakazuje twierdzenia, że opinie pochodzą od nabywców, bez weryfikacji.
Nadzór w Polsce
Skład, znakowanie i powiadomienia — Państwowa Inspekcja Sanitarna (GIS). Reklama wprowadzająca w błąd — Prezes UOKiK. Suplement reklamowany jak lek może zostać uznany za produkt leczniczy wprowadzony bez pozwolenia (Prawo farmaceutyczne).
Jak czytać reklamę suplementu „na spokój i koncentrację"
- Szukaj ilości i % RWS przy każdej witaminie i minerale. Brak liczb = brak podstaw do oceny warunku „źródła".
- Zdanie o działaniu sprawdź w rejestrze UE: czy dotyczy tego składnika i czy jest dosłowne.
- Rośliny „działają na…" — to oświadczenia „on hold", niedopuszczalne poza wyjątkiem z art. 28 ust. 6.
- Opinie bez daty, kraju i weryfikacji zakupu nie niosą informacji.
Tekst informacyjny, nie porada prawna ani medyczna; nie zastępuje lektury etykiety.
Źródła
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (art. 10, 13, 28 ust. 5 i 6, załącznik — „źródło [witaminy]") — eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32006R1924
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (witaminy z grupy B, cynk) — eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32012R0432
- Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 — art. 7, załącznik XIII (RWS, „znacząca ilość") — eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32011R1169
- Dyrektywa 2002/46/WE w sprawie suplementów żywnościowych — eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32002L0046
- Wyrok TSUE z 30 kwietnia 2025 r., C-386/23 (oświadczenia dotyczące substancji roślinnych „on hold") — curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-386/23
- Unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (Komisja Europejska) — ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register
- EFSA — górny tolerowany poziom spożycia witaminy B6 (12 mg/dzień dla dorosłych), EFSA Journal 2023;21(5):7987 — www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/7987
- EFSA — górne tolerowane poziomy spożycia witamin i składników mineralnych (cynk 25 mg/dzień, niacyna) — www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/dietary-reference-values
- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 3 ust. 3 pkt 39, art. 29) — isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20061711225
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety — isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20071961425
- Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta — art. 12, 20 ust. 2, 27, 32, 38 pkt 5, rozdział 5a — isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20140000827
- Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (art. 7 pkt 6 i 7) — isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20071711206
- Główny Inspektorat Sanitarny — suplementy diety — www.gov.pl/web/gis
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów — uokik.gov.pl/